Fasecontrastmicroscoop

Frits Zernike

Groningen

Groningen

1888–1966

Frits Zernike (1888–1966) was een Nederlandse natuurkundige die vanaf 1913 werkzaam was aan de Rijksuniversiteit Groningen. In de jaren dertig ontwikkelde hij daar de fasecontrastmicroscoop, waarmee levende cellen zonder gebruik van kleurstoffen zichtbaar werden. De uitvinding betekende een doorbraak voor de biologie en geneeskunde. In 1953 ontving hij hiervoor de Nobelprijs voor Natuurkunde.

Dans van licht

Heldere wereld door glas in het licht
Rimpelen randen ragfijn in zicht.
Open de ogen, onzichtbare zijn,
Ontfutselt geheimen met levendig schijn
En nieuw zijn de tinten, contrast in de lijn
Klein universum, ongrijpbaar en fijn

Dans van licht, stil en sereen (2x)

Cellen met adem, het leven beweegt
Een wereld onthuld waar alles in zweeft
De pracht en de glorie in kleinste facet
Het wonder van licht dat grenzen verzet

Dans van licht
waar golven breken
Stil en sereen
verschuift ook de tijd
Dans van licht
Het leven ontwaakte
Stil en sereen
uit schaduw bevrijd
Dans van licht (2x)

Helderste wereld van glas en van licht,
Rimpelen randen ragfijn in het zicht.
Opent de lens op het onzichtbare zijn,
Ontfutselt geheimen met levendige schijn.

Waar golven breken, verschuift ook de tijd,
Beelden ontstaan, uit de schaduw bevrijd.
Een dans van het licht, zo stil en sereen,
Het kleinste der dingen vormt samen tot één.

Klein universum, ongrijpbaar en fijn,
Tintel de tinten tot contrast in de lijn.
Cellen met adem, het leven beweegt
Een wereld onthuld waar alles in zweeft

De pracht en de glorie in kleinste facet,
Het wonder van licht dat grenzen verzet.
Golven omarmen wat niemand ooit kent,
Het leven ontwaakt in jouw instrument.

Het CD-boek heeft 532 pagina’s, een bladspiegel van 240×370 mm en meer dan 600 foto’s en illustraties. Het weegt 5 kilo. Achter in het boek bevindt zich de CD. Op de CD staan 14 songs die elk, in woord en muziek, direct gekoppeld zijn aan een vinding.

Je kunt het boek bestellen hij uitgeverij Louise in Grouw

Bestellen

Van links naar rechts

Bauke van der Laaken
Geluidstechnicus, muzikant en woont in Boven Pekela

Wijnand helfrich
Hoogleraar Translationele Chirurgische Oncologie, muzikant en woont in Groningen.

Thijs Helfrich
Historicus, muzikant en ondernemer en woont in Groningen. 

Peter Duinkerken
Rechter, muzikant en woont in Grou.

Het Verhaal

Groningen, begin jaren dertig. In een laboratorium onderzoekt een natuurkundige hoe licht zich gedraagt in roosters van haarfijne lijntjes. Door kleine imperfecties gebeurt iets onverwachts. De lichtgolven lopen uit de pas. Ze verschuiven in fase, ze doven uit of versterken elkaar. Het is een abstracte ontdekking schijnbaar zonder praktische waarde.

Enkele jaren later stuit hij op een probleem in de biologie. Levende cellen zijn onder de microscoop heel lastig te zien en daardoor te bestuderen. Ze verschuiven lichtgolven ook, maar die kleine faseverschillen blijven voor het menselijk oog onzichtbaar. Dan valt het kwartje. Door het licht in de microscoop nog verder uit fase te brengen worden onzichtbare faseverschillen omgezet in zichtbaar contrast.

Een briljante vrouwelijke instrumentenbouwer zet dit revolutionaire idee om in een werkende microscoop en brengt deze op de markt. Voor het eerst kunnen levende cellen in realtime worden gevolgd. Deze vinding betekent een revolutie in biologie en geneeskunde en wordt bekroond met een Nobelprijs. Fasecontrastmicroscopie groeit uit tot een van de meest gebruikte technieken in laboratoria wereldwijd.

Dit is het verhaal hoe Groninger vindingrijkheid de blik op de microscopische wereld voorgoed veranderde.

Fasecontrastmicroscoop

Frits Zernike

Groningen

Groningen

1888–1966

Frits Zernike (1888–1966) was een Nederlandse natuurkundige die vanaf 1913 werkzaam was aan de Rijksuniversiteit Groningen. In de jaren dertig ontwikkelde hij daar de fasecontrastmicroscoop, waarmee levende cellen zonder gebruik van kleurstoffen zichtbaar werden. De uitvinding betekende een doorbraak voor de biologie en geneeskunde. In 1953 ontving hij hiervoor de Nobelprijs voor Natuurkunde.

Dans van licht

Heldere wereld door glas in het licht
Rimpelen randen ragfijn in zicht.
Open de ogen, onzichtbare zijn,
Ontfutselt geheimen met levendig schijn
En nieuw zijn de tinten, contrast in de lijn
Klein universum, ongrijpbaar en fijn

Dans van licht, stil en sereen (2x)

Cellen met adem, het leven beweegt
Een wereld onthuld waar alles in zweeft
De pracht en de glorie in kleinste facet
Het wonder van licht dat grenzen verzet

Dans van licht
waar golven breken
Stil en sereen
verschuift ook de tijd
Dans van licht
Het leven ontwaakte
Stil en sereen
uit schaduw bevrijd
Dans van licht (2x)

Dans van licht

Helderste wereld van glas en van licht,
Rimpelen randen ragfijn in het zicht.
Opent de lens op het onzichtbare zijn,
Ontfutselt geheimen met levendige schijn.

Waar golven breken, verschuift ook de tijd,
Beelden ontstaan, uit de schaduw bevrijd.
Een dans van het licht, zo stil en sereen,
Het kleinste der dingen vormt samen tot één.

Klein universum, ongrijpbaar en fijn,
Tintel de tinten tot contrast in de lijn.
Cellen met adem, het leven beweegt
Een wereld onthuld waar alles in zweeft

De pracht en de glorie in kleinste facet,
Het wonder van licht dat grenzen verzet.
Golven omarmen wat niemand ooit kent,
Het leven ontwaakt in jouw instrument.

Het CD-boek heeft 532 pagina’s, een bladspiegel van 240×370 mm en meer dan 600 foto’s en illustraties. Het weegt 5 kilo. Achter in het boek bevindt zich de CD die ook aan deze brochure is toegevoegd. Op de CD staan 14 songs die elk, in woord en muziek, direct gekoppeld zijn aan een vinding.

Je kunt het boek bestellen hij uitgeverij Louise in Grouw

Bestellen

Van links naar rechts
Bauke van der Laaken
Geluidstechnicus, muzikant en woont in Boven Pekela
Wijnand helfrich
Hoogleraar Translationele Chirurgische Oncologie, muzikant en woont in Groningen.
Thijs Helfrich
Historicus, muzikant en ondernemer en woont in Groningen.
Peter Duinkerken
Rechter, muzikant en woont in Grou.

Groningen, begin jaren dertig. In een laboratorium onderzoekt een natuurkundige hoe licht zich gedraagt in roosters van haarfijne lijntjes. Door kleine imperfecties gebeurt iets onverwachts. De lichtgolven lopen uit de pas. Ze verschuiven in fase, ze doven uit of versterken elkaar. Het is een abstracte ontdekking schijnbaar zonder praktische waarde.

Enkele jaren later stuit hij op een probleem in de biologie. Levende cellen zijn onder de microscoop heel lastig te zien en daardoor te bestuderen. Ze verschuiven lichtgolven ook, maar die kleine faseverschillen blijven voor het menselijk oog onzichtbaar. Dan valt het kwartje. Door het licht in de microscoop nog verder uit fase te brengen worden onzichtbare faseverschillen omgezet in zichtbaar contrast.

Een briljante vrouwelijke instrumentenbouwer zet dit revolutionaire idee om in een werkende microscoop en brengt deze op de markt. Voor het eerst kunnen levende cellen in realtime worden gevolgd. Deze vinding betekent een revolutie in biologie en geneeskunde en wordt bekroond met een Nobelprijs. Fasecontrastmicroscopie groeit uit tot een van de meest gebruikte technieken in laboratoria wereldwijd.

Dit is het verhaal hoe Groninger vindingrijkheid de blik op de microscopische wereld voorgoed veranderde.