Ir. D.F. Woudagemaal

Dirk Frederik Wouda

Fryslân

Lemmer

1880–1961

Het Woudagemaal is het grootste werkende stoomgemaal ter wereld. Het staat sinds 1998 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. De bouw duurde van 1917 tot 1920. Het gemaal pompt overtollig water uit Friesland naar het IJsselmeer.
Ir. Dirk Frederik Wouda (1880–1961), geboren in Noordhorn, ontwierp en bouwde het gemaal als hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat van Friesland. In 1947 vernoemde de provincie het gemaal naar hem.

Kathedraal van stoom

Om vooruitgang hoog te peilen
En Gods akker droog te dweilen
Vijzelt zonder schep of schroef
Met vertrouwen op de proef

En waar het wassend water wast
Daar pompt verzet dat sist en bast
Spoedt langs vliegwiel van de tijd
Haar stoom en vuur in minnestrijd

Stoom en water
Staal dat bloedt
Olie gruis en helse gloed
Stoom en water

Hemelwater terug naar ’t zilte nat
Pompt grondig naar het wad
En redt het zinkend land van turf en veen
Met kloppend hart van vuur en steen

Eens Herons spel en slim vermaak
Tot vuurmachien in gulden zaak
De zee tot aarde droog gemaald
Maar door elektron ingehaald

Stoom en water
Staal dat bloedt
Olie gruis en helse gloed
Stoom en water

Om vooruitgang hoog te peilen
En Gods akker droog te dweilen
Vijzelt zonder schep of schroef
Mens’ vertrouwen op de proef

Waar het wassend water wast
Daar pompt verzet dat sist en bast
Spoedt langs vliegwiel van de tijd
Haar stoom en vuur in minnestrijd

Hemelwater terug naar ’t zilte nat
Pompt grondig naar het wad
En redt zinkend land van turf en veen
Met kloppend hart van vuur en steen

Eens Herons spel en slim vermaak
Tot vuurmachien in gulden zaak
De zee tot aarde droog gemaald
Maar door elektron ingehaald

Het CD-boek heeft 532 pagina’s, een bladspiegel van 240×370 mm en meer dan 600 foto’s en illustraties. Het weegt 5 kilo. Achter in het boek bevindt zich de CD. Op de CD staan 14 songs die elk, in woord en muziek, direct gekoppeld zijn aan een vinding.

Je kunt het boek bestellen hij uitgeverij Louise in Grouw

Van links naar rechts

Bauke van der Laaken

Geluidstechnicus, muzikant en woont in Boven Pekela

Wijnand helfrich
Hoogleraar Translationele Chirurgische Oncologie, muzikant en woont in Groningen.

Thijs Helfrich

Historicus, muzikant en ondernemer en woont in Groningen. 

Peter Duinkerken

Rechter, muzikant en woont in Grou.

Het Verhaal

Begin twintigste eeuw staat Nederland aan de vooravond van een nieuwe tijd. Diesel en elektriciteit verdringen overal de oude stoomtechniek. Het moet goedkoper, sneller, efficiënter.

Toch besluiten ze in Friesland bij Lemmer anders. Terwijl buurprovincie Groningen kiest voor het allereerste elektrische boezemgemaal, ontwerpt Dirk Frederik Wouda bewust een stoomgemaal. Niet uit nostalgie, maar na zorgvuldige berekening. De prijs van dieselolie is zojuist verdubbeld en nieuwe stoomtechnieken zijn zuiniger geworden. Maar bovenal moet betrouwbaarheid voorop staan.

Wat volgt is het grootste stoomgemaal dat ooit werd gebouwd. Een technisch meesterwerk dat in een tijd van vooruitgang kiest voor bewezen oude technologie. Een gebouw dat eruitziet als een kathedraal en werkt als een machine. Ruim een eeuw later functioneert het gemaal nog steeds. UNESCO erkent het als werelderfgoed. En wanneer het water te hoog staat, worden de ketels op stoom gebracht om opnieuw de strijd tegen het water aan te gaan.

Dit is het verhaal van hoe een afgewogen keuze van een visionair ingenieur voor een als achterhaald beschouwde technologie leidde tot een tijdloos monument dat tot op heden een ‘zinkende’ provincie tegen het wassende water beschermt.

Ir. D.F. Woudagemaal

Dirk Frederik Wouda

Fryslân

Lemmer

1880–1961

Het Woudagemaal is het grootste werkende stoomgemaal ter wereld. Het staat sinds 1998 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. De bouw duurde van 1917 tot 1920. Het gemaal pompt overtollig water uit Friesland naar het IJsselmeer.
Ir. Dirk Frederik Wouda (1880–1961), geboren in Noordhorn, ontwierp en bouwde het gemaal als hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat van Friesland. In 1947 vernoemde de provincie het gemaal naar hem.

Kathedraal van stoom

Om vooruitgang hoog te peilen
En Gods akker droog te dweilen
Vijzelt zonder schep of schroef
Met vertrouwen op de proef

En waar het wassend water wast
Daar pompt verzet dat sist en bast
Spoedt langs vliegwiel van de tijd
Haar stoom en vuur in minnestrijd

Stoom en water
Staal dat bloedt
Olie gruis en helse gloed
Stoom en water

Hemelwater terug naar ’t zilte nat
Pompt grondig naar het wad
En redt het zinkend land van turf en veen
Met kloppend hart van vuur en steen

Eens Herons spel en slim vermaak
Tot vuurmachien in gulden zaak
De zee tot aarde droog gemaald
Maar door elektron ingehaald

Stoom en water
Staal dat bloedt
Olie gruis en helse gloed
Stoom en water

Kathedraal van stoom

Om vooruitgang hoog te peilen
En Gods akker droog te dweilen
Vijzelt zonder schep of schroef
Mens’ vertrouwen op de proef

Waar het wassend water wast
Daar pompt verzet dat sist en bast
Spoedt langs vliegwiel van de tijd
Haar stoom en vuur in minnestrijd

Hemelwater terug naar ’t zilte nat
Pompt grondig naar het wad
En redt zinkend land van turf en veen
Met kloppend hart van vuur en steen

Eens Herons spel en slim vermaak
Tot vuurmachien in gulden zaak
De zee tot aarde droog gemaald
Maar door elektron ingehaald

Het CD-boek heeft 532 pagina’s, een bladspiegel van 240×370 mm en meer dan 600 foto’s en illustraties. Het weegt 5 kilo. Achter in het boek bevindt zich de CD die ook aan deze brochure is toegevoegd. Op de CD staan 14 songs die elk, in woord en muziek, direct gekoppeld zijn aan een vinding.

Je kunt het boek bestellen hij uitgeverij Louise in Grouw

Van links naar rechts
Bauke van der Laaken
Geluidstechnicus, muzikant en woont in Boven Pekela
Wijnand helfrich
Hoogleraar Translationele Chirurgische Oncologie, muzikant en woont in Groningen.
Thijs Helfrich
Historicus, muzikant en ondernemer en woont in Groningen.
Peter Duinkerken
Rechter, muzikant en woont in Grou.

Begin twintigste eeuw staat Nederland aan de vooravond van een nieuwe tijd. Diesel en elektriciteit verdringen overal de oude stoomtechniek. Het moet goedkoper, sneller, efficiënter.

Toch besluiten ze in Friesland bij Lemmer anders. Terwijl buurprovincie Groningen kiest voor het allereerste elektrische boezemgemaal, ontwerpt Dirk Frederik Wouda bewust een stoomgemaal. Niet uit nostalgie, maar na zorgvuldige berekening. De prijs van dieselolie is zojuist verdubbeld en nieuwe stoomtechnieken zijn zuiniger geworden. Maar bovenal moet betrouwbaarheid voorop staan.

Wat volgt is het grootste stoomgemaal dat ooit werd gebouwd. Een technisch meesterwerk dat in een tijd van vooruitgang kiest voor bewezen oude technologie. Een gebouw dat eruitziet als een kathedraal en werkt als een machine. Ruim een eeuw later functioneert het gemaal nog steeds. UNESCO erkent het als werelderfgoed. En wanneer het water te hoog staat, worden de ketels op stoom gebracht om opnieuw de strijd tegen het water aan te gaan.

Dit is het verhaal van hoe een afgewogen keuze van een visionair ingenieur voor een als achterhaald beschouwde technologie leidde tot een tijdloos monument dat tot op heden een ‘zinkende’ provincie tegen het wassende water beschermt.